Wednesday, March 5, 2008
Monday, March 3, 2008
төрийн захиргааны шинэтгэлийн гол зарчим
Төрийн захиргааны шинэтгэлийн гол агуулга нь өөр хоорондоо логик уялдаа бүхий зарчмын хэд хэдэн үзэл санаан дээр тулгуурлаж байгаа юм.Энэ хэсэгт хариуцлага болон нэгдсэн удирдлага гэсэн ерөнхий хоёр санаанаас үүсэл гаралтай онолын зарчмуудыг тайлбарлана.Эдгээр зарчмын ихэнх нь одоогоор үйлчилдэг бөгөөд шинэтгэл хийснээр эдгээрийн ач холбогдлыг өндөржүүлэн төрийн салбарт хэрэгжүүлэх эрх зүйн эх үндсийг нь батажгаажуулж өгөх юм.
Tuesday, February 26, 2008
Мөнгөний нийлүүлэг
Эдийн засагт байгаа боломжит мөнгөний хэмжээг мөнгөний нийлүүлэлт гэнэ.Мөнгөний нийлүүлэлт нь тухайн улсын хэмжээнд мөнгөний үүргийг гүйцэтгэж байгаа бүх төрлийн активын нийлбэрээр тодорхойлогдоно. Төв банк мөнгөний нийлүүлэлт хийдэг. Төв банк Засгийн газрын бондыг олон нийтээс худалдаж авснаар хүмүүсийн гар дээрх мөнгө нэмэгддэг.Хэрвээ Засгийн газар бондыг олон нийтэд худалдвал мөнгөний нийлэлт буурдаг.Үүнийг нээлттэй зах зээлийн үйл ажиллагаа гэдэг.Мөнгөний нийлүүлэлтийг тухайн улсын төв банкнаас зохицуулдаг. Мөнгөний нийлүүлэлт хүүний түвшнээс хамаардаггүй.
Monday, February 25, 2008
Хувь хүний орлогын албан татвар
Монгол Улсын Их Хурлаас 2006 оны 6 дугаар сарын 16-ны өдөр "Хувь хүний орлогын албан татварын тухай" хуулийг шинэчлэн баталсан бөгөөд 2007 оны 1дүгээр сарын1 ний өдрөөс дагаж мөрдөхөөр хуульчлагдан баталсан. Энэ хууль нь 8 бүлэг з0 зүйлээс бүрдэнэ.
Энэ хуулийн гол зорилт нь хувь хүний орлогод албан татвар ноогдуулах, тэдгээрийг улсын төсөвт төвлөрүүлэх үйл ажиллагааг зохицуулдаг.Шинэ хуулиар хувь хүний татварын ачааллыг бууруулах, ажиллах хүчний зардлыг багасгаснаар ажлын байр шинээр бий болгох, хуулийг энгийн хялбар болгож нэг мөр ойлгох, олон улсын жишигт нийцүүлэх алхмуудыг авч хэрэгжүүлсэн.Монгол улсад хувь хүнд ноогдуулж байгаа орлогод ноогдуулж байгаа татварыг дараахь төрлөөр авч байна. Үүнд 1. Тухайн хүний цалин хөлс түүнтэй адилтгах орлогоос 10%2.Тусгайлан ноогдуулж байгаа Үл хөдлөх хөрөнгө борлуулснаас олсон орлого 2%
з. Малчин өрх, мал бүхий иргэдийн албан татвар ноогдуулах орлогыг малын тоогоор тодорхойлох ба аймаг, бүс нутаг бүр ялгаатай байна. Татварын хувь хэмжээг төрөл тус бүр дээр өөр өөрөөр тогтооно.
Энэ хуулийн гол зорилт нь хувь хүний орлогод албан татвар ноогдуулах, тэдгээрийг улсын төсөвт төвлөрүүлэх үйл ажиллагааг зохицуулдаг.Шинэ хуулиар хувь хүний татварын ачааллыг бууруулах, ажиллах хүчний зардлыг багасгаснаар ажлын байр шинээр бий болгох, хуулийг энгийн хялбар болгож нэг мөр ойлгох, олон улсын жишигт нийцүүлэх алхмуудыг авч хэрэгжүүлсэн.Монгол улсад хувь хүнд ноогдуулж байгаа орлогод ноогдуулж байгаа татварыг дараахь төрлөөр авч байна. Үүнд 1. Тухайн хүний цалин хөлс түүнтэй адилтгах орлогоос 10%2.Тусгайлан ноогдуулж байгаа Үл хөдлөх хөрөнгө борлуулснаас олсон орлого 2%
з. Малчин өрх, мал бүхий иргэдийн албан татвар ноогдуулах орлогыг малын тоогоор тодорхойлох ба аймаг, бүс нутаг бүр ялгаатай байна. Татварын хувь хэмжээг төрөл тус бүр дээр өөр өөрөөр тогтооно.
Friday, February 22, 2008
Авилга
Авилгын тухай ерөнхий ойлголт
Авилга бол хээл хахууль шан харамжийн шинжтэй үйлдлүүдийг хамарсан өргөн хүрээний ойлголт юм.Энэ үзэгдлийг тодорхойлсон олон янзийн тодорхойлолт байдаг боловч аливаа албан хаагч төрийн болон хувийн хэвшлийн өөрт нь итгэж олгосон эрх хэмжээ буюу албан тушаалын байдлаа тухайн албаны эрх ашгийн эсрэг хувийн ашиг сонирхолдоо урвуулан ашиглаж хийвэл зохих үүргээс татгалзах, эсхүл хийхийг хориглосон үйлдлийг хийх зүй бус үзэгдлийг илэрхийлдэг байна.Өөрөөр хэлбэл,албан хаагч түүнд амласан,санал болгосон,эсхүл өгсөн эдийн болон эдийн бус ашгийн нөлөөнд автан хариуцсан албаныхаа ашиг сонирхлыг худалдан урваж байгаа үйлдэл юм.Ингэснээр тухайн этгээд уг албанд шударгаар зүтгэх мөс чанараа алдаж түүнийг хувьдаа ашиг хонжоо гаргахын тулд ашиглагч болж хувирах ба албаны үйл ажиллагаа зориулалтын дагуу явагдахгүй болж үйл ажиллагааны чиглэл нь жинхэнэ зорилгын эсрэг хандах аюул бий болно,
Авилга бол хээл хахууль шан харамжийн шинжтэй үйлдлүүдийг хамарсан өргөн хүрээний ойлголт юм.Энэ үзэгдлийг тодорхойлсон олон янзийн тодорхойлолт байдаг боловч аливаа албан хаагч төрийн болон хувийн хэвшлийн өөрт нь итгэж олгосон эрх хэмжээ буюу албан тушаалын байдлаа тухайн албаны эрх ашгийн эсрэг хувийн ашиг сонирхолдоо урвуулан ашиглаж хийвэл зохих үүргээс татгалзах, эсхүл хийхийг хориглосон үйлдлийг хийх зүй бус үзэгдлийг илэрхийлдэг байна.Өөрөөр хэлбэл,албан хаагч түүнд амласан,санал болгосон,эсхүл өгсөн эдийн болон эдийн бус ашгийн нөлөөнд автан хариуцсан албаныхаа ашиг сонирхлыг худалдан урваж байгаа үйлдэл юм.Ингэснээр тухайн этгээд уг албанд шударгаар зүтгэх мөс чанараа алдаж түүнийг хувьдаа ашиг хонжоо гаргахын тулд ашиглагч болж хувирах ба албаны үйл ажиллагаа зориулалтын дагуу явагдахгүй болж үйл ажиллагааны чиглэл нь жинхэнэ зорилгын эсрэг хандах аюул бий болно,
Subscribe to:
Posts (Atom)
